( 1 ) تمهيد : [ گونه‌هاى غيبت حضرت مهدى ] دوگونه بودن غيبت حضرت مهدى عليه السلام - 1 - [ دوگونه بودن غيبت حضرت مهدى ع ] بدون شك حضرت مهدى - عليه السلام - دو گونه غيبت داشته است و اين از عقايد روشن مذهب شيعه ، و بلكه از مسلّمات و بديهيّاتى است كه ترديدبردار نيست . برخى از دانشمندان اهل سنّت نيز در اين مسأله با شيعيان همفكرى دارند . در متون حديثى هر دو گروه شيعه و سنّى رواياتى در اين باره وارد شده است . ( 2 ) سيّد برزنجى « 1 » از حضرت ابا عبد اللّه الحسين - عليه السلام - روايت كرده است كه آن حضرت فرموده است : « براى صاحب اين امر ( حضرت مهدى - سلام اللّه عليه - ) دو غيبت است كه يكى از آن دو بقدرى به درازا كشد كه برخى گويند وى مرده است ، و گروهى گويند او از بين رفته است . بر جايگاه و محل سكونتش نه از اولياء و نه از ديگران ، بجز آن كس كه عهده‌دار كارهاى شخصى آن حضرت مىباشد ، كسى آگاه نيست . » ( 3 ) و نعمانى « 2 » در كتاب خويش از اسحاق بن عمار آورده كه وى گفته است : از حضرت جعفر بن محمّد الصادق - سلام اللّه عليه - شنيدم كه مىفرمود : « براى قائم دو غيبت است كه يكى طولانى و ديگرى كوتاه است . در يكى جايگاه حضرت را فقط شيعيان مخصوص مىدانند و در ديگرى مكانش را بجز خدمتگزار ويژه‌اش كسى نمىداند . »

--> ( 1 ) الاشاعة لا شراط الساعه / 92 . ( 2 ) غيبت نعمانى / 170 .